timeline_pre_loader
Historijat Crvenog križa u Bosni i Hercegovini
null

Bosansko-hercegovačko društvo za pomoć i dobrovoljnu sanitarnu njegu u ratu i u slučaju opće nevolje u mirno doba (1912-1918)

Osman ef Vilović

Osman ef. Vilović – Predsjednik DruÅ¡tva za sanitarnu njegu i pomoć u Tuzli – 1912. godine

Ime Crvenog krsta/križa odjeknulo je prvi put u Bosni i Hercegovini za vrijeme balkanskog rata 1912./13. godine.

Na prostoru Bosne i Hercegovine prvi oblici organiziranja Crvenog krsta/križa pojavljuju se 1912. godine u Tuzli. Tada formirana organizacija zvala se Bosansko-hercegovačko društvo za pomoć i dobrovoljnu sanitarnu njegu u ratu i u slučaju opće nevolje u mirno doba i imala je identične ciljeve kao i Crveni krst/križ danas.

Iste godine organizirano djelovanje Crvenog krsta/križa otpočelo je i u Banja Luci.

null

Društvo Crvenog krsta Kraljevine Srbe, Hrvata i Slovenaca (1918-1929)

Mostarski-oblasni-odbor-1926-antique

Izgled memoranduma iz 1926. godine, Mostarski oblasni odbor

Po završetku rata 1918. godine, Bosansko-hercegovačko društvo za pomoć i dobrovoljnu sanitarnu njegu u ratu i u slučaju opšte nevolje u mirno doba se gasi, tačnije, prerasta u Crveni krst/križ čiji rad postaje intenzivniji 1921. godine kada se uspostavlja novi oblasni odbor Crvenog krsta/križa za BiH. Zapravo, uspostavom Kraljevine SHS dolazi i do ujedinjenja društava Crvenog krsta/križa koja su djelovala na njenom području, a ujedinjenje je objavljeno 25. decembra 1921. godine. Tako je Sarajevski oblasni odbor Crvenog krsta/križa osnovan 2. oktobra 1921. godine, Mostarski oblasni odbor Crvenog krsta/križa osnovan je 1926. godine, dok je Oblasni odbor Crvenog krsta/križa u Banja Luci osnovan 1923. godine.

Društvo Crvenog krsta/križa Kraljevine Jugoslavije (1929-1941)

Formiranjem Kraljevine Jugoslavije 1929. godine uspostavljaju se banovinski odbori Crvenog krsta/križa.

Poslije stupanja na snagu novog Zakona o Društvu Crvenog krsta/križa Kraljevine Jugoslavije i pravila od 1933. godine, broj odbora se naglo povećava, tako da je ukupan broj banovinskih, oblasnih, opštinskih i sreskih odbora i povjereništava bio 2 319.

Sarajevo, 14. jula 1936. godine (tekst iz Spomenice, tekst Predsjednika Drinskog banovinskog odbora Crvenog krsta Dr. Ivan Pavičić, str.33):

U Drinskoj banovini, koja se jednim dijelom proteže na teritorije bivše Kraljevine SHS, a drugim dijelom na teritoriju bivše pokrajine Bosne i Hercegovine, rad Crvenog krsta kretao se u dva pravca. Dok je na desnoj strani Drine bila već poznata organizacija Društva Crvenog krsta, njegovi zadaci i ciljevi, rad Društva usredsređen je uglavnom na oživljavanje i podizanje društvene organizacije po gradovima i općinama, dotle je na lijevoj strani Drine trebalo sve nanovo stvarati. U tim krajevima nije bilo do oslobođenja organizacije Crvenog krsta, a njegovi zadaci i ciljevi nisu bili poznati širim slojevima naroda, osim po propovijedanju vojnika, koji su se za vrijeme svjetskog rata vraćali sa fronta.

Promoviranje ideje Crvenog krsta u ovim krajevima Bosne i Hercegovine odmah iza rata, u vezi sa zadacima Crvenog krsta u ratu i miru, nije našlo u narodu dovoljno odziva, dok nisu nastupile elementarne nepogode, kao što su glad, suša, požari i bolesti, kada je Crveni krst najaktivnije sarađivao na ublažavanju tih nedaća i pružao pomoć. Tada se osjetila važnost i blagodat Društva Crvenog krsta i tada smo mogli, ukazujući pomoć i starajući se za sve stradalnike bez razlike vjere i plemena, da uspješno suzbijamo mnoge netačne predasude o značaju Crvenog krsta i dokažemo da je on najvažnija opća narodna humana ustanova.

Od tog doba razvija se ponovno ideja Crvenog krsta u ovim krajevima, a prijeteće ratne opasnosti u svijetu opet oživljavaju krvave uspomene na blagodat Crvenog krsta u slučaju rata i narod se u cijeloj Banovini odaziva ovoj humanoj ustanovi upisivanjem u članstvo i pohađanjem bolničarskih tečajeva.

U tom pravcu, provodeći ujedno i mirnodobski program Crvenog krsta, naročito na zaštiti djece putem Podmlatka Crvenog krsta, mi ćemo uspjeti da u Drinskoj banovini provedemo u svakoj općini čvrstu organizaciju Društva. To će nam biti lako, jer smo godinama vidljivog humanog rada u smislu ideja Crvenog krsta već svuda odgojili i vrijedne saradnike godine.

Legalna funkcija Društva Crvenog krsta/križa Kraljevine Jugoslavije prestaje izbijanjem Drugog svjetskog rata na našim prostorima (1941. godine).

Izgled legitimacije Društva Crvenog krsta Kraljevine Jugoslavije 1934. godine

Izgled legitimacije Društva Crvenog krsta Kraljevine Jugoslavije 1934. godine

Crveni krst Bosne i Hercegovine (1944-1992)

Faksimil Odluke o uspostavljanju organizacije Crvenog krsta u oslobođenim krajevima Jugoslavije - 1944. godina

Faksimil Odluke o uspostavljanju organizacije Crvenog krsta u osloboÄ‘enim krajevima Jugoslavije – 1944. godina

Odlukom Nacionalnog komiteta, na sjednici održanoj 13.05.1944. godine u Drvaru, obnovljen je rad Crvenog krsta FNRJ.

Prva Generalna skupština jugoslovenskog Crvenog krsta održana je 15. decembra 1946. godine.

Izbijanjem rata 1991. godine dolazi do raspada SFRJ, a time i Crvenog krsta Jugoslavije.

Crveni križ/krst Bosne i Hercegovine (1992-1996)

Međunarodnim priznanjem Republike Bosne i Hercegovine kao nezavisne i suverene države, 08.04.1992. godine, Crveni križ/krst BiH, na temelju Uredbe sa zakonskom snagom o položaju i ovlaštenjima Crvenog križa/krsta BiH predsjednika Predsjedništva BiH Alije Izetbegovića (kasnije Zakona o položaju i ovlaštenjima Crvenog krsta/križa BiH Skupštine Republike BiH), biva priznat od Republike Bosne i Hercegovine kao samostalna humanitarna organizacija i nastavlja svoje djelovanje izvršavajući ciljeve i zadatke, prije svega u oblasti zbrinjavanja velikog broja protjeranih, izbjeglih i siromašnih građana Bosne i Hercegovine.

Rukovodstvo Crvenog krsta iz 1991. godine održava kontinuitet rada novonastalog i od države Bosne i Hercegovine novopriznatog Nacionalnog društva.

Usklađujući organizaciju rada sa novonastalom situacijom i djelujući na prostoru pod kontrolom tadašnjih vojnih snaga u Republici Srpskoj Crveni krst nastavlja sa radom i 23.06.1992. godine je donesena Odluka o osnivanju Crvenog krsta Srpske Republike Bosne i Hercegovine (kasnije Republike Srpske).

U Grudama je 20.05.1992. godine utemeljen Regionalni Crveni križ HZ Herceg-Bosna (kasnije Crveni križ Hrvatske zajednice Herceg-Bosne).

Podjela obroka u kuhinji Crvenog križa, Sarajevo - 1995. godina

Podjela obroka u kuhinji Crvenog križa, Sarajevo – 1995. godina